મધ્ય પ્રદેશના દેવાસના જય મીણા એ એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૬માં સોફ્ટ ટેનિસમાં ભારત માટે ઐતિહાસિક સિદ્ધિ મેળવી. બાળપણમાં ક્રિકેટર બનવાનું સપનું જોનારા જય મીણા સોફ્ટ ટેનિસમાં ભારતને એશિયન ગેમ્સનો પહેલો પદક અપાવ્યો. પુરુષ એકલ સ્પર્ધાની ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં ફિલિપાઇન્સના શેરીવિન નુગુઇટને હરાવીને તેમણે સેમિફાઇનલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો, અને આ સાથે ભારતનો ઓછામાં ઓછો કાંસ્ય પદક નિશ્ચિત થયો.
જય મીણાની સફર ખૂબ રસપ્રદ રહી છે. દેવાસની પાયોનિયર પબ્લિક શાળામાં તેમનો અભ્યાસ ચાલી રહ્યો હતો. ત્યાં તેમની નજર સોફ્ટ ટેનિસના મેદાન પર પડી. શરૂઆતમાં તેમને આ રમત વિશે ઘણું જાણવાનું ન હતું. તે મેદાન પાસે ઊભા રહીને ખેલાડીઓને રમતા જોતા હતા. પછી તેઓ બોલ બોય તરીકે ખેલાડીઓને મદદ કરવા લાગ્યા.
ધીમે ધીમે આ રમત પ્રત્યે તેમની રુચિ વધી ગઈ અને તેમણે પોતે સોફ્ટ ટેનિસ રમવાનું શરૂ કર્યું. શાળાકક્ષાની સ્પર્ધાઓથી શરૂ થયેલી તેમની સફર જિલ્લા, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તર સુધી પહોંચી. ખાસ વાત એ છે કે માત્ર ૧૪ વર્ષની ઉંમરે જય મીણા જાપાનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સોફ્ટ ટેનિસ સ્પર્ધામાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી ચૂક્યા હતા. જાપાનને સોફ્ટ ટેનિસનું મહત્વનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે અને ત્યાં નાની ઉંમરે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં ભાગ લેવો તેમના માટે મોટી સિદ્ધિ હતી. વર્ષ ૨૦૨૨માં ગુજરાતમાં યોજાયેલી ૩૬મી રાષ્ટ્રીય રમતોમાં જય મીણાએ પુરુષ એકલ સ્પર્ધામાં સુવર્ણ પદક જીત્યો હતો.
આ પ્રદર્શન બાદ તેઓ દેશના અગ્રણી સોફ્ટ ટેનિસ ખેલાડીઓમાં સ્થાન મેળવવામાં સફળ રહ્યા. તેમણે પુરુષ ટીમ અને યુગલ સ્પર્ધામાં પણ મધ્ય પ્રદેશના પદક વિજેતા પ્રદર્શનમાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું. વર્ષ ૨૦૨૫માં તેઓ પુરુષ એકલ સ્પર્ધામાં રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન પણ બન્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ જય મીણાની સફળતાનો સિલસિલો ચાલુ રહ્યો. વર્ષ ૨૦૨૪માં આધ્યા તિવારી સાથે મળીને તેમણે વિશ્વ સોફ્ટ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપની મિશ્ર યુગલ સ્પર્ધામાં કાંસ્ય પદક જીત્યો હતો.
આ વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતનો પ્રથમ પદક હતો. ત્યારબાદ વર્ષ ૨૦૨૫માં એશિયન સોફ્ટ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપમાં પુરુષ એકલ સ્પર્ધામાં કાંસ્ય પદક જીતીને તેઓ આ સ્પર્ધામાં પદક જીતનારા પ્રથમ ભારતીય બન્યા હતા. આ સ્પર્ધામાં તેમણે કુલ ચાર પદક જીત્યા હતા. એશિયન ગેમ્સમાં પણ જય મીણાની સફર સતત આગળ વધી છે. હાંગઝોઉમાં યોજાયેલી ૨૦૨૨ની એશિયન ગેમ્સમાં તેઓ પુરુષ એકલ સ્પર્ધાની ક્વાર્ટર ફાઇનલ સુધી પહોંચ્યા હતા. હવે ૨૦૨૬ની એશિયન ગેમ્સમાં તેમણે એક પગલું આગળ વધીને ભારત માટે સોફ્ટ ટેનિસનો પ્રથમ પદક નિશ્ચિત કર્યો છે. આ તેમનો ત્રીજો એશિયન ગેમ્સ પ્રવાસ છે.
અગાઉ તેઓ જકાર્તા ૨૦૧૮ અને હાંગઝોઉ ૨૦૨૨માં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી ચૂક્યા છે. સેમિફાઇનલમાં જય મીણાનો સામનો જાપાનના તાકુયા કુરોસાકા સામે થયો હતો. લગભગ ૪૫ મિનિટ ચાલેલા મુકાબલામાં તેઓ ૨-૪થી પરાજિત થયા હતા. જોકે સેમિફાઇનલમાં પહોંચતા જ ભારતનો કાંસ્ય પદક નિશ્ચિત થઈ ગયો હતો અને આ રીતે જય મીણા સોફ્ટ ટેનિસમાં એશિયન ગેમ્સ પદક જીતનારા પ્રથમ ભારતીય બની ગયા. ક્રિકેટર બનવાનું સપનું જોનારા એક બાળકથી લઈને સોફ્ટ ટેનિસમાં ભારત માટે ઇતિહાસ રચનાર ખેલાડી સુધીની જય મીણાની સફર બતાવે છે કે ક્યારેક જીવનમાં મળેલો અનપેક્ષિત મોકો પણ કારકિર્દીની નવી દિશા બની શકે છે. દેવાસના શાળાના મેદાનથી શરૂ થયેલી તેમની સફર હવે ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં નોંધાઈ ગઈ છે.
